ڕێکخستنی هاوکێشەکان لە LaTeX: align، gather، cases

ژینگەی equation بۆ یەک فۆرموولەی ژمارەدار بەکاربهێنە، و align بۆ چەند دێڕێک کە لەسەر & ڕێکخراون. \label{eq:name} بخە ناوییەوە و \eqref{eq:name} لە دەقەکەدا ژمارەکە لەناو کەوانەدا چاپ دەکات.

هاوکێشەیەکی ژمارەدار

ژینگەی equation یەک فۆرموولە لەسەر دێڕی خۆی دادەنێت لەگەڵ ژمارەیەک لە لای ڕاست. \label بخە ناوییەوە، و بە \eqref (ژمارە لەناو کەوانەدا) یان \ref (تەنها ژمارە) ئاماژەی پێ بدە.

هاوکێشەیەکی ژمارەدار و ئاماژەیەک بۆی

LaTeXپێشەکی: \usepackage{amsmath}کۆپیلە دەستکاریکەردا بیکەرەوە (لە تابێکی نوێدا دەکرێتەوە)

The energy of a body at rest is
\begin{equation}
  E = mc^2 . \label{eq:energy}
\end{equation}
Equation~\eqref{eq:energy} links mass and energy;
\ref{eq:energy} is its number.

equation* و \[ ... \] هەمان ڕێکخستن بەبێ ژمارە دەدەن. ژینگە ئەستێرەدارەکان لە پاکێجی amsmathـەوە دێن؛ لە هەموو بەڵگەنامەیەکی بیرکاریدا باری بکە.

ڕێکخستنی چەند دێڕێک

align چەند دێڕێک لەسەر نیشانەی & ڕێک دەخات، زۆرجار ڕاستەوخۆ پێش =. هەموو دێڕێک جگە لە دوایین بە \\ کۆتایی پێ بهێنە.

\begin{align*}
  (a+b)^2 &= (a+b)(a+b) \\
          &= a^2 + ab + ba + b^2 \\
          &= a^2 + 2ab + b^2
\end{align*}

ژمارەدان لێرە چۆن کار دەکات

Scissor LaTeX هاوکێشەکان وەک دامەزراندنێکی TeX ژمارە دەکات: هەموو دێڕێکی align یان gather ژمارەی خۆی وەردەگرێت.

\begin{align}
  f(x) &= (x+1)^2 \label{eq:square} \\
       &= x^2 + 2x + 1
\end{align}
By \eqref{eq:square}, $f(1) = 4$.

\begin{equation}
  a + b = 44 \label{eq:sum}
\end{equation}
\begin{equation}
  a - b = 2 \label{eq:diff}
\end{equation}
Adding \eqref{eq:sum} and \eqref{eq:diff} gives $a = 23$.

gather: دێڕی ناوەڕاست

gather چەند دێڕێک دەخاتە ناوەڕاست بەبێ ئەوەی ڕێکیان بخات.

\begin{gather*}
  a^2 + b^2 = c^2 \\
  e^{i\pi} + 1 = 0 \\
  \sin^2 x + \cos^2 x = 1
\end{gather*}

split: یەک هاوکێشەی درێژ بەسەر چەند دێڕێکدا

لەناو equationـێکدا، split یەک فۆرموولەی درێژ بەسەر چەند دێڕێکی ڕێکخراودا دابەش دەکات کە یەک ژمارە بەش دەکەن.

\begin{equation}
\begin{split}
  (x+y)^3 &= (x+y)(x+y)^2 \\
          &= x^3 + 3x^2y + 3xy^2 + y^3
\end{split}
\end{equation}

multlineـیش فۆرموولەیەکی درێژ بەبێ ڕێکخستن دەشکێنێت: یەکەم دێڕەکەی لە لای چەپ و دوایین دێڕەکەی لە لای ڕاست دادەنرێت.

cases: پێناسە بەپێی حاڵەتەکان

ژینگەی cases کەوانەیەکی لووتداری گەورە لە پێش چەند دێڕێکەوە دادەنێت. بەها و مەرجەکە بە & لێک جیا بکەرەوە.

\begin{equation*}
  \operatorname{sign}(x) =
  \begin{cases}
    -1 & \text{if } x < 0, \\
     0 & \text{if } x = 0, \\
     1 & \text{if } x > 0.
  \end{cases}
\end{equation*}

aligned و gathered لەناو بیرکاریی تردا

aligned و gathered وەک align* و gather* کار دەکەن، بەڵام لەناو فۆرموولەیەکدا، بۆ نموونە لەناو \[ ... \] یان لە تەنیشت کەوانەیەکی لووتدار.

\[
  \left.
  \begin{aligned}
    x + y &= 44 \\
    x - y &= 4
  \end{aligned}
  \right\}
  \quad \Rightarrow \quad x = 24,\ y = 20
\]

ژینگەکانی تر

چی جیاوازە لە دامەزراندنێکی TeX

زیاتر دەربارەی پاکێجەکە لە پەڕەی amsmath و پەڕەی mathtools. ڕێنماییە تەواوەکەی پاکێجەکە لە ctan.org/pkg/amsmathـە.

بۆ تاقیکردنەوەی خێرای یەک فۆرموولە، بە پێشبینینی ڕاستەوخۆ، دەستکاریکەری هاوکێشەی LaTeX بەکاربهێنە.

هەموو نموونەیەکی ئەم پەڕەیە لە کاتی دروستکردنی ماڵپەڕەکەدا لەلایەن Scissor LaTeX ڕیز دەکرێت. دوایین نوێکردنەوە: 2026-11-07.