Formules uitlijnen in LaTeX: align, gather, cases

Gebruik de omgeving equation voor één genummerde formule, en align voor meerdere regels die op & worden uitgelijnd. Zet \label{eq:naam} erin, dan drukt \eqref{eq:naam} in de tekst het nummer tussen haakjes af.

Een genummerde formule

De omgeving equation zet één formule op een eigen regel, met rechts een nummer. Zet er \label in en verwijs ernaar met \eqref (nummer tussen haakjes) of \ref (alleen het nummer).

Een genummerde formule en een verwijzing ernaar

LaTeXPreambule: \usepackage{amsmath}KopiërenOpenen in de editor (opent in een nieuw tabblad)

The energy of a body at rest is
\begin{equation}
  E = mc^2 . \label{eq:energy}
\end{equation}
Equation~\eqref{eq:energy} links mass and energy;
\ref{eq:energy} is its number.

equation* en \[ ... \] geven dezelfde opmaak zonder nummer. De omgevingen met sterretje komen uit het pakket amsmath; laad dat in elk document met wiskunde.

Meerdere regels uitlijnen

align lijnt meerdere regels uit op het teken &, meestal net voor =. Sluit elke regel behalve de laatste af met \\.

\begin{align*}
  (a+b)^2 &= (a+b)(a+b) \\
          &= a^2 + ab + ba + b^2 \\
          &= a^2 + 2ab + b^2
\end{align*}

Hoe nummering hier werkt

Scissor LaTeX nummert vergelijkingen zoals een TeX-installatie: elke regel van een align of gather krijgt een eigen nummer.

\begin{align}
  f(x) &= (x+1)^2 \label{eq:square} \\
       &= x^2 + 2x + 1
\end{align}
By \eqref{eq:square}, $f(1) = 4$.

\begin{equation}
  a + b = 44 \label{eq:sum}
\end{equation}
\begin{equation}
  a - b = 2 \label{eq:diff}
\end{equation}
Adding \eqref{eq:sum} and \eqref{eq:diff} gives $a = 23$.

gather: gecentreerde regels

gather centreert meerdere regels zonder ze uit te lijnen.

\begin{gather*}
  a^2 + b^2 = c^2 \\
  e^{i\pi} + 1 = 0 \\
  \sin^2 x + \cos^2 x = 1
\end{gather*}

split: één lange formule over meerdere regels

Binnen een equation breekt split één lange formule over meerdere uitgelijnde regels die samen één nummer delen.

\begin{equation}
\begin{split}
  (x+y)^3 &= (x+y)(x+y)^2 \\
          &= x^3 + 3x^2y + 3xy^2 + y^3
\end{split}
\end{equation}

multline breekt ook een lange formule af zonder uitlijning: de eerste regel staat links en de laatste rechts.

cases: definities per geval

De omgeving cases zet een grote accolade voor meerdere regels. Scheid de waarde en de voorwaarde met &.

\begin{equation*}
  \operatorname{sign}(x) =
  \begin{cases}
    -1 & \text{if } x < 0, \\
     0 & \text{if } x = 0, \\
     1 & \text{if } x > 0.
  \end{cases}
\end{equation*}

aligned en gathered binnen andere wiskunde

aligned en gathered werken als align* en gather*, maar binnen een formule, bijvoorbeeld in \[ ... \] of naast een accolade.

\[
  \left.
  \begin{aligned}
    x + y &= 44 \\
    x - y &= 4
  \end{aligned}
  \right\}
  \quad \Rightarrow \quad x = 24,\ y = 20
\]

Andere omgevingen

Wat anders is dan in een TeX-installatie

Meer over het pakket op de amsmath-pagina en de mathtools-pagina. De volledige handleiding van het pakket staat op ctan.org/pkg/amsmath.

Om snel één formule uit te proberen met een live voorbeeld, gebruik je de LaTeX-formule-editor.

Elk voorbeeld op deze pagina wordt door Scissor LaTeX gezet wanneer de site wordt gebouwd. Laatst bijgewerkt op 2026-11-07.