بنەماکانی pgfplots: هێڵکاری لە LaTeX بە نموونەوە

pgfplots باربکە، tikzpictureـێک بکەرەوە کە axisـێکی تێدایە، و هەر زنجیرەیەکی داتا بە \addplot زیاد بکە، یان وەک لیستێکی کۆئۆردینات یان وەک فۆرموولێک.

بچووکترین هێڵکاری

هەموو هێڵکارییەکی pgfplots هەمان سێ چینی هەیە: tikzpictureـێک، axisـێک لە ناویدا، و یەک \addplot بۆ هەر زنجیرەیەکی داتا. پاکێجەکە بە \usepackage{pgfplots} لە پێشەکیدا باربکە.

\begin{tikzpicture}
  \begin{axis}
    \addplot coordinates {(0,1) (1,3) (2,2) (3,4)};
  \end{axis}
\end{tikzpicture}

تەوەرەکە مەودا و نیشانەکانی پێوانی خۆی لە داتاکەوە هەڵدەبژێرێت. \addplotـێکی سادە ڕەنگ و نیشانەکەی لە لیستی خولی بنەڕەتییەوە وەردەگرێت: شین بە نیشانەی خڕ بۆ یەکەم زنجیرە، سوور بە چوارگۆشە بۆ دووەم، و هتد.

کێشانی فۆرموولێک

لە جیاتی کۆئۆردینات، فۆرموولێک لە ناو کەوانەی لووتکەییدا بدە بە \addplot. domain مەودای x دیاری دەکات و samples ژمارەی خاڵەکان. بەبێ ئەمانە، pgfplots مەودای -5 تا 5 بە 25 نموونە بەکاردەهێنێت.

\begin{tikzpicture}
  \begin{axis}
    \addplot[blue, thick, domain=-2:2, samples=60] {x^3 - 2*x};
  \end{axis}
\end{tikzpicture}

هەڵبژاردەکانی ناو کەوانەی چوارگۆشە دوای \addplot شێوازی ئەو زنجیرەیە دیاری دەکەن. کاتێک هەڵبژاردە بێ + دەدەیت، زنجیرەکە بە ڕەش (یان بەو ڕەنگەی ناوی دەهێنیت) بێ نیشانە دەکێشرێت؛ \addplot+[...] شێوازی لیستی خولەکە دەهێڵێتەوە و هەڵبژاردەکانی تۆی بۆ زیاد دەکات.

ناونیشان، سەردێڕ، ڕوونکەرەوە و تۆڕ

ئەم هەڵبژاردانە دەچنە سەر axis، بۆیە کار لە هەموو هێڵکارییەکە دەکەن.

ناونیشانی تەوەرەکان، سەردێڕ، ڕوونکەرەوە و تۆڕ

LaTeXپێشەکی: \usepackage{pgfplots}کۆپیلە دەستکاریکەردا بیکەرەوە (لە تابێکی نوێدا دەکرێتەوە)

\begin{tikzpicture}
  \begin{axis}[
      title={Cooling of a cup of tea},
      xlabel={Time (min)},
      ylabel={Temperature ($^\circ$C)},
      grid=major,
      legend pos=north east,
    ]
    \addplot coordinates {(0,80) (5,64) (10,53) (15,44) (20,38)};
    \addlegendentry{Measured}
    \addplot[red, domain=0:20, samples=40] {22 + 58*exp(-0.08*x)};
    \addlegendentry{Model}
  \end{axis}
\end{tikzpicture}

ناونیشانەکان دەقن، بۆیە بیرکاری دەچێتە نێوان $ ... $ وەک لە پەرەگرافێکدا. \addlegendentry دوای هەر \addplotـێک ناو لەو زنجیرەیە دەنێت؛ هەروەها دەتوانیت هەموو ناوەکان لە کۆتاییدا بە \legend{Measured, Model} لیست بکەیت.

هەڵبژاردە باوەکانی تەوەر

زۆربەی هەڵبژاردەکانی تری ڕێنمایی pgfplotsـیش کار دەکەن؛ پەڕەی هێڵکاریی هێڵی شێواز و نیشانەکان لیست دەکات. هەڵبژاردەیەک کە نیشاندەرەکە نایناسێت پشتگوێ دەخرێت، و تابی کێشەکان ناوی دەهێنێت.

قەبارە و شوێن

بە شێوەی بنەڕەت هێڵکارییەک نزیکەی 240 لە 207 پۆینتە، کە بنەڕەتی pgfplotsـە. بۆ گۆڕینی، width و height لەسەر تەوەرەکە دابنێ. بۆ ئەوەی هێڵکارییەک ژێرنووس و ژمارەی هەبێت، tikzpictureـەکە بخە ناو figureـێکەوە، وەک چۆن بۆ وێنەیەک دەیکەیت.

هێڵکارییەک لە ناو figureـێکدا بە ژێرنووسەوە

LaTeXپێشەکی: \usepackage{pgfplots}کۆپیلە دەستکاریکەردا بیکەرەوە (لە تابێکی نوێدا دەکرێتەوە)

\begin{figure}[h]
  \centering
  \begin{tikzpicture}
    \begin{axis}[width=7cm, height=4.5cm, xlabel=$x$, ylabel=$x^2$]
      \addplot[domain=0:2, samples=30] {x^2};
    \end{axis}
  \end{tikzpicture}
  \caption{A parabola on $[0, 2]$.}
  \label{fig:parabola}
\end{figure}

Figure~\ref{fig:parabola} shows the parabola.

\resizebox{0.5\linewidth}{!}{...} لە دەوری یەک tikzpictureـیش کار دەکات: وێنەکە بۆ ئەو پانییە گەورە یان بچووک دەکرێتەوە.

چی جیاوازە لە دامەزراندنێکی TeX

هەموو شتێکی ئەم پەڕەیە لە دامەزراندنێکی TeX لەگەڵ pgfplotsـیش ڕیز دەکرێت. ڕێنماییە تەواوەکە لەسەر CTANـە: ctan.org/pkg/pgfplots.

هەموو نموونەیەکی ئەم پەڕەیە لە کاتی دروستکردنی ماڵپەڕەکەدا لەلایەن Scissor LaTeX ڕیز دەکرێت. دوایین نوێکردنەوە: 2026-11-07.