گرێ، تیر و دیاگرامەکانی TikZ
هەر چوارگۆشەیەک بە \node[draw] (name) {text}; دابنێ، ئەوانی دواتر بە کتێبخانەی positioning (right=of name) شوێن بدە، و بە \draw[->] (a) -- (b); بەیەکەوەیان ببەستە.
گرێکان
گرێ پارچە دەقێکە لە خاڵێکدا، بە ئارەزوو لەگەڵ چوارچێوەیەک. draw هێڵێکی دەوروبەری پێ دەدات، fill پاشبنەمایەک، و circle یان ellipse شێوەیەکی خڕ (rectangle بنەڕەتییە). ناوێک لە ناو کەوانەدا ڕێگەت دەدات دواتر ئاماژە بە گرێکە بدەیت.
گرێ بە شێوە، پڕکردنەوە و قەبارەوە
\begin{tikzpicture}
\node[draw] (a) at (0,0) {plain box};
\node[draw, rounded corners, fill=blue!10] (b) at (3,0) {rounded};
\node[draw, circle, fill=yellow!40] (c) at (5.5,0) {44};
\node[draw, ellipse] (d) at (8,0) {ellipse};
\node[draw, minimum width=2.5cm, minimum height=1cm] at (1,-1.6) {fixed size};
\node[draw, text width=2.6cm, align=center] at (5,-1.6) {text that wraps onto two lines};
\end{tikzpicture}تیر لە نێوان گرێکاندا
\draw[->] (a) -- (b); تیرێک لە گرێی aـەوە بۆ گرێی b دەکێشێت. هێڵەکە لە سنووری گرێکانەوە دەست پێ دەکات و کۆتایی دێت، نەک لە ناوەندەکانیانەوە. -| و |- پەیوەندیی گۆشە ڕاست دەکێشن.
نەخشەیەکی ڕەوتی بچووک بە کتێبخانەی positioning
\documentclass{article}
\usepackage{tikz}
\usetikzlibrary{positioning, arrows.meta}
\begin{document}
\begin{tikzpicture}[
node distance=1.2cm and 1.6cm,
box/.style={draw, rounded corners, fill=blue!8, minimum width=2.2cm, minimum height=0.8cm},
>={Stealth},
]
\node[box] (in) {Read data};
\node[box, right=of in] (clean) {Clean};
\node[box, right=of clean] (fit) {Fit model};
\node[draw, circle, below=of clean] (ok) {OK?};
\draw[->] (in) -- (clean);
\draw[->] (clean) -- (fit);
\draw[->] (fit) |- (ok);
\draw[->] (ok) -| node[pos=0.75, left] {no} (in);
\end{tikzpicture}
\end{document}right=of in گرێکە لە لای ڕاستی in دادەنێت، بە دووریی node distance. ئاراستەکانی تر left، above، below و لارەکانی وەک above rightن. right=2cm of in دوورییەکە بۆ یەک گرێ دیاری دەکات.
ناونیشان لەسەر تیر و گرێکان
nodeـێک کە لە ناوەڕاستی ڕێڕەوێکدا بنووسرێت ناونیشانی دەکات. above، below، left، right لاکە دیاری دەکەن، و midway، near start، near end یان pos=0.3 شوێنەکە بە درێژایی ڕێڕەوەکە. label=below:text ناونیشانێک بۆ گرێیەک زیاد دەکات.
دیاگرامێکی دۆخ بە لێواری چەماوە و ناونیشانکراو
\documentclass{article}
\usepackage{tikz}
\usetikzlibrary{positioning, arrows.meta}
\begin{document}
\begin{tikzpicture}[state/.style={draw, circle, minimum size=1cm}, >={Stealth}, node distance=2.4cm]
\node[state, label=below:start] (s0) {$q_0$};
\node[state, right=of s0] (s1) {$q_1$};
\node[state, right=of s1, fill=green!15] (s2) {$q_2$};
\draw[->] (s0) to[bend left] node[above] {$a$} (s1);
\draw[->] (s1) to[bend left] node[below] {$b$} (s0);
\draw[->] (s1) -- node[above] {$a$} (s2);
\end{tikzpicture}
\end{document}لەنگەرەکان
هەموو گرێیەک لەسەر سنوورەکەی لەنگەری هەیە: north، south، east، west و گۆشەکانی وەک north east. (box.north) ئەو خاڵەیە کە لە ناوەڕاستی سەرەوەی boxدایە.
تیر لە لەنگەرەکانی گرێیەکەوە
\begin{tikzpicture}
\node[draw, minimum width=3cm, minimum height=1cm] (box) {Server};
\draw[->] (box.north) -- ++(0,0.7) node[above] {north};
\draw[->] (box.east) -- ++(1,0) node[right] {east};
\draw[->] (box.south west) -- ++(-0.6,-0.6) node[below left] {south west};
\node[anchor=west] at (box.south east) {\small (anchor=west)};
\end{tikzpicture}anchor=west لەسەر گرێیەک گرێکە وا دادەنێت کە لەنگەری خۆرئاوای لەسەر خاڵە دراوەکە بێت.
سەری تیرەکان
| هەڵبژاردە | سەر | لە Scissor LaTeX |
|---|---|---|
->، <-، <-> | سەری بنەڕەتیی TikZ | کار دەکات |
-stealth، -latex | سەرە کلاسیکییەکانی stealth و LaTeX | کار دەکات |
-{Stealth}، -{Latex} (arrows.meta) | سەرە نوێیەکان | کار دەکات |
|-| | هێڵێکی ستوونی لە هەر کۆتاییەک | کار دەکات |
>={Stealth} لەسەر وێنەکە | ئەو سەرەی -> بەکاری دەهێنێت | کار دەکات |
هەڵبژاردەکانی سەری تیر وەک -{Stealth[length=3mm]} | قەبارە و شێوەی سەرەکە | بەشێکی: سەرەکە بە قەبارە بنەڕەتییەکەی دەکێشرێت |
قەبارەی سەرەکان نزیکن لە TikZ، نەک وەک یەک.
ئەوەی پشتگیری ناکرێت
ئەم تایبەتمەندییانە لە دامەزراندنێکی TeXـدا ڕیز دەکرێن بەڵام لێرە نا. زۆربەیان لە تابی کێشەکاندا ڕاپۆرت دەکرێن.
| تایبەتمەندی | چی لە Scissor LaTeX ڕوو دەدات | لە جیاتی ئەوە چی بنووسیت |
|---|---|---|
\matrix (و matrix of nodes) | هەموو وێنەکە دەبێتە چوارچێوەیەکی پچڕپچڕ بە پەیامێکەوە | گرێکان بە at (x,y) یان positioning دابنێ |
\pic | هەموو وێنەکە دەبێتە چوارچێوەیەکی پچڕپچڕ بە پەیامێکەوە | وێنەکە لە scopeـێکدا بە shift دووبارە بکەرەوە |
ڕازاندنەوەکان (decorate، decoration=...) | بە پەیامێکەوە پشتگوێ دەخرێن؛ ڕێڕەوەکە بە سادەیی دەکێشرێت | ڕێڕەوێکی سادە یان پچڕپچڕ |
شێوەکانی گرێ لە shapes.geometric (diamond، trapezium ...) | وەک لاکێشەیەک دەکێشرێن، بە پەیامێکەوە | rectangle، circle یان ellipse |
هێڵی double | بە پەیامێکەوە پشتگوێ دەخرێت | دوو گرێ یان ڕێڕەو |
to[loop above] (ئەڵقەیەک لەسەر یەک گرێ) | هیچ ئەڵقەیەک ناکێشرێت و هیچ پەیامێک نیشان نادرێت؛ ناونیشانەکەی لەسەر گرێکە دەنیشێت | arcـێک یان چەماوەیەکی .. controls .. لە سنووری گرێکەوە |
pin= | دەقی pinـەکە نیشان دەدرێت، بێ هێڵی pinـەکە | label= |
pos= لەسەر ڕێڕەوێکی -| یان |- | ناونیشانەکە تەنها بە درێژایی بەشی دووەمدا دادەنرێت، بۆیە pos=0.25 لە نزیک گۆشەکەوە دەکەوێت | بەشی دووەم بە pos=0.75 ناونیشان بکە، یان ڕێڕەوەکە بکە بە دوو |
tikz-cd، circuitikz، forest | وێنەکە لادەبرێت، بە پەیامێکەوە | TikZـی سادە، یان وێنەیەک |
\matrix دەبێتە شوێنگرێک
\begin{tikzpicture}
\matrix[draw] {
\node {a}; & \node {b}; \\
\node {c}; & \node {d}; \\
};
\end{tikzpicture}تابی کێشەکان: \matrix in a picture is not supported yet
گرێیەکی ئەڵماسی وەک لاکێشەیەک دەکێشرێت
\documentclass{article}
\usepackage{tikz}
\usetikzlibrary{shapes.geometric}
\begin{document}
\begin{tikzpicture}
\node[draw, diamond] at (0,0) {Yes?};
\node[draw, ellipse] at (2.5,0) {ellipse works};
\end{tikzpicture}
\end{document}تابی کێشەکان: TikZ node option 'diamond' is not supported yet
ڕێنماییەکەی TikZ (لە پاکێجی PGFدا) باسی گرێ، کتێبخانەی positioning و سەری تیرەکان دەکات: ctan.org/pkg/pgf. بۆ شێوە و ڕێڕەوەکان، سەیری وێنەکێشان بە TikZ بکە.
هەروەها سەیری بنەماکانی TikZ، TikZ و وێنە و شێوەکان بکە.
پرسیار و وەڵام
چۆن لە LaTeX نەخشەیەکی ڕەوت بکێشم؟
گرێکانی TikZ بە draw بۆ چوارگۆشەکان بەکاربهێنە، کتێبخانەی positioning (right=of a، below=of b) بۆ دانانیان، و \draw[->] (a) -- (b); بۆ تیرەکان.
چۆن لە TikZ دەق لەسەر تیرێک دابنێم؟
گرێیەک لە ناوەڕاستی ڕێڕەوەکەدا بنووسە: \draw[->] (a) -- node[above] {text} (b);.
ئایا tikz-cd لە Scissor LaTeX کار دەکات؟
هێشتا نا. دیاگرامێکی tikzcd بە پەیامێکەوە لادەبرێت. لە جیاتی ئەوە دیاگرامی سادە بە گرێ و تیر بکێشە.
هەموو نموونەیەکی ئەم پەڕەیە لە کاتی دروستکردنی ماڵپەڕەکەدا لەلایەن Scissor LaTeX ڕیز دەکرێت. دوایین نوێکردنەوە: 2026-11-07.